زبان چکی

خط و زبان مردم جمهوری چک

زبان چِک یا چِکی (به چکی: čeština، تلفظ: چِشتینا) یکی از زبان‌های اسلاوی و در کنار زبان‌های اسلوواک، لهستانی، پومرانی و سورابی از شاخهٔ باختری اسلاوی است.

چکی زبان جمهوری چک و چک‌های سراسر جهان می‌باشد. افرادی که به  زبان چک صحبت می کنند حدود  ۱۲ میلیون نفر برآورد می‌شوند.

این زبان به زبان اسلوواک بسیار نزدیک است و در درجه‌ای کمتر به زبان لهستانی.

نام و تاریخچه زبان چک

نام بومی این زبان «čeština» از نام چک‌ها که از تیرهٔ اسلاوی بودند گرفته شده‌است.

زبان چکی از زبان پیشااسلاوی در نزدیک به هزاره یکم (پیش از میلاد) پرورش یافته‌است.

همانطور که از خط و زبان مردم جمهوری چک می دانیم ؛ این زبان از دیرباز به عنوان یک زبان متمایز معرفی شده و متون زیادی به زبان چکی از قرن سیزدهم میلادی وجود دارند ؛ در قرن چهاردهم با روی کار آمدن چارلز چهارم ، زبان چکی به اوج شکوفایی خود رسید.

پس از امپراطوری چارلز جنگ هایی رخ داد که زبان چکی را دچار تلاطم کرد ؛ همچنین با به حکومت رسیدن سلسله هابسبورگ اتریشی ، زبان چکی به عنوان یک زبان نوشتاری تحلیل رفت و جای خود را به زبان آلمانی داد ؛ هنوز هم نفوذ زبان آلمانی در زبان چکی به خوبی احساس می شود.

در قرن هجدهم تلاش های زیادی برای رشد زبان چکی انجام گرفت و زبان چکی دوباره به عنوان زبان رسمی مردم جمهوری چک در زندگی و زمینه های آموزشی مورد استفاده قرار گرفت ؛ البته با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال این کشور توسط نازی ها ، آلمانی دوباره زبان رسمی کشور جمهوری چک شد ؛ اما پس از جنگ ، باز هم زبان چکی رواج پیدا کرد.

زبان‌های چک و اسلواک

چک‌زبانان و اسلوواک‌زبانان به خوبی زبان یکدیگر را می‌فهمند، البته به جز کسانی که در دو دهه پیش زاده‌شده‌اند که کمی سخت‌تر زبان هم را درک‌می‌کنند.

دلیل آسانی فهم این دو زبان به پیشینه کشور چکسلواکی برمی‌گردد که تا پیش از ۱۹۹۳ که دو کشور چک و اسلواکی از هم جدا شدند مردمان چک و اسلواک‌زبان با هم پیوند روزمره داشتند و تلویزیون و رادیوی ملی برای هر دو زبان برنامه‌های فهم‌پذیر داشت.

هم‌اکنون هم برنامه‌های تلویزیون چک به ویژه در زمینه برنامه‌های اقتصادی برای اسلواک‌زبانان به آسانی قابل درک است.

زبان اسلواک نیز در نتیجه کوچ اسواک‌زبانان در جمهوری چک به گوش آنها آشناست.

 زبان و خط نوشتاری مردم جمهوری چک

بر اساس آنچه از زبان و خط نوشتاری مردم جمهوری چک بدست آورده ایم ، زبان چکی نیز مانند بسیاری از زبان‌های اسلاوی دیگر دارای اشکال گوناگونی در واژه‌ها می باشد ؛ دستور زبان واژگان چکی ‌قاعده خاصی ندارد و بسیاری از واژگان آن دارای تغییرات رسمی ، نیمه رسمی و گفتگویی هستند .

خط مردم جمهوری چک

طبق تحقیقاتی که بر خط مردم جمهوری چک انجام گرفته ، اولین زبان و خط نوشتاری اسلاوها در قرن ششم ، خط و زبان اسلاوی کلیسایی قدیم بوده است ؛ در قرن نهم این زبان توسط دو مبلغ بیزانسی ، سیریل و متدیوس توسعه پیدا نمود ؛ البته خط و زبان اصلی که ادبیان در آن زمان استفاده می کردند ، لاتین بود.

بنابراین خط مردم جمهوری چک ، لاتین است ؛ الفبای لاتین یا الفبای رومی به عنوان رایج‌ترین سیستم نوشتاری الفبایی در جهان شناخته شده است ؛ الفبای لاتین ، الفبای استاندارد بسیاری از اروپائیان می‌باشد ؛ البته در کنار حروف لاتین ، برخی از حروف اضافی نیز در زبان چکی وجود دارند که تلفظ آنها بسیار مشکل دارند ؛ الفبای زبان چکی 42 حروف صدادار و بی صدا دارد که بیشتر آنها صامت هستند.

گستردگی خط و زبان مردم جمهوری چک

گستردگی خط و زبان مردم جمهوری چک به چه صورت است؟ طبق آنچه از خط و زبان مردم جمهوری چک بدست آمده ، در سرتاسر اروپا افرادی وجود دارند که می توانند به زبان چکی صحبت کنند ؛ زبان چکی در کشورهایی مانند اتریش ، لهستان ، آلمان ، اوکراین ، کرواسی و رومانی رواج دارد ؛ همچنین حدود 11 هزار از مردم جمهوری چک در اسلواکی زندگی می کنند که به زبان چکی صحبت می کنند.
البته در خارج از اتحادیه اروپا نیز افرادی وجود دارند که به زبان چکی صحبت می کنند ؛ به عنوان مثال ، حدود 100 هزار از مردم جمهوری چک در ایالت متحده آمریکا و شهرهایی مانند نیویورک ، شیکاگو ، کلیولند ، تگزاس ، ویسکانسین و نبراسکا زندگی می کنند که به زبان چکی گویش می کنند.

آیا یادگیری زبان جمهوری چک سخت است؟

در حقیقت ، زبان چک یکی از سخت ترین زبان های دنیا است ؛ زیرا قوانین خاص و پیچیده ای دارد که یادگیری آن را برای مبتدیان سخت می کند ؛ خط و زبان مردم جمهوری چک دارای قواعد گرامری پیچیده و واژگان سختی می باشد ؛ البته یادگیری این زبان برای افرادی که به سایر زبان های اسلاوی مانند روسی یا لهستانی آشنا هستند ، اصلا دشوار نیست.
گرامر و واژگان چک با زبان انگلیسی تفاوت زیادی دارد ؛ در زبان چکی حروف صدادار کمتری وجود دارند و حتی برخی از حروف و کلمات اصلا مصوت ندارند ؛ این موضوع تلفظ این حروف وکلمات را دشوار می کند ؛ شکل تعداد زیادی از کلمات ، اسامی و ضمایر زبان چکی متناسب با نقششان در جمله تغییر می کنند.

به عنوان مثال ، تغییر یک کلمه در زبان انگلیسی به سه شکل انجام می گیرد ، مثلا کلمه ( او مونث ) در زبان انگلیسی متناسب با نقش خود به سه شکل مختلف she، her و hers آورده می شود ؛ اما تغییرات همین کلمه در زبان چک به 7 شکل مختلف صورت می گیرد.
زبان چکی تعداد زیادی حروف اضافه دارد که هر کدام از این حروف به یک اسم خاص اختصاص دارند و شما در زمان به کار بردن هر اسم باید از حرف اضافه مخصوص به آن استفاده کنید ؛ همچنین ، فعل هایی که در زبان چکی بکار می روند باید با فاعل خود از نظر جنسیت مطابقت داشته باشند.

واج‌شناسی زبان چکی

زبان چکی دارای ۱۰ واکه می‌باشد، پنج واکه کوتاه و پنج واکه بلند. واکه‌های کوتاه اینها هستند:

/ɪ/ که با حرف y نمایش داده‌می‌شود.
/u/ که با حرف u نمایش داده‌می‌شود.
/ɛ/ که با حرف e (گاه با ě) نمایش داده‌می‌شود.
/a/ (در عمل واکه ناپُر مرکزی باز [ä]) که با حرف a نمایش داده‌می‌شود.
/o/ (درعمل واکه پر پشت میانی [o̞]) که با حرف o نمایش داده‌می‌شود.

واکه‌های بلند زبان چک :

/i:/ که با حرف‌های í و ý نمایش داده‌می‌شود.
/u:/ که با حرف‌های ú و ů نمایش داده‌می‌شود.
/ɛ:/ که با حرف é نمایش داده‌می‌شود.
/a:/ که با حرف á نمایش داده‌می‌شود.
/o:/ که با حرف ó نمایش داده‌می‌شود.

همچنان در زبان چکی سه صدای ترکیبی هست:

/aʊ̯/ که با au نمایش داده‌می‌شود. (بیشتر در وام‌واژگان دیده می‌شود)
/eʊ̯/ که با eu نمایش داده‌می‌شود. (تنها در وام‌واژگان دیده می‌شود)
/oʊ̯/ که با ou نمایش داده‌می‌شود.

صداشناسی زبان چکی برای گویش‌وران دیگر زبان‌ها می‌تواند بسیار دشوار باشد زیرا املای برخی واژگان در این زبان دارای حرف صداداری نیست.

برای نمونه واژه‌های ztvrdl (سفت‌شده)، vlk (گُرگ)، smrt (مرگ) یا جمله Strč prst skrz krk (انگشت در گلویت بکن) که در آنها نبود حرف صدادار واگفت آنها را دشوار می‌سازد؛ ولی چون واج‌های l و r در این زبان پرطنین گفته‌می‌شوند تا اندازه‌ای نقش یک واکه را بازی می‌کنند.

چند جمله روزمره به زبان چک :

Dobrý den: سلام، صبح بخیر
Dobrou noc: شب‌ بخیر
Děkuji: تشکر، رحمت
Vítejte: خوش‌آمدید
Jak se máš: چطور استی؟ (خودمانی)
Jak se máte: شما چطور هستید؟ (رسمی)
Mám se dobře: خوب استم
Na shledanou:خدا حافظ

اگر به دنبال مدرس زبان چک یا مدرس زبان چکی هستید و قصد آموزش زبان چک یا زبان چکی را دارید همین امروز تماس بگیرید .

منبع:rajaby